يونسكو : ماسوله دومين شهر تاريخي جهان

ابنجا ماسوله است دومين شهر تاريخي جهان بعد از ونيز ايتاليا

از ماسوله گفتن و نوشتن یه حس وحال خاص می خواد.ماسوله یه دنیاست. برای هر کس که اونجا رفته یا اونجا زندگی می کنه ماسوله یک دنیاست ديگه ببينيد

من كه اصليتم ماسوله ايه چيه؟؟؟

هرکس ماسوله میره هیچ وقت فراموشش نمی کنه. نمی دونم محیطش چی داره که آدم رو اسیر خودش می کنه. یکی شاد میشه یکی میره تو فکر،یکی عاشق می شه، یکی... ولی همه دوستش دارن. اون نم نم بارونش رو، اون مه و جنگلش رو... پله هاش، خونه هاش.

ماسوله بخاطر نوع عجیب خونه سازیش معروفه. روی بدنه پرشیب کوه،اینجا سقف هر خونه حیاط خونه بالائی است. خونه ها رو درست روی هم ساختن. از پله میری بالا از روی بام رد میشی بعد دوباره از پله میری بالا و از روی یه خونه دیگه رد میشی...تمام فضاهای روستاشون رو همین شکلی ساختن.

بازارچه شون، که خودش یک دنیاست، قهوه خونشون و حتی مسجدشون.

درست جلوی در مسجد یه قبرستونه. اونم روی پشت بوم! قبر آدم های مهم دهشون اینجاست، با سنگ قبر های قشنگ. قبر شهیدها هم هست. این یکی وقتی شهید شده درست هم سن من بوده. درست همون سالی شهید شده که من به دنیا اومدم...خیلی جالبه ، جهت هر کدوم از قبر ها با اون یکی فرق داره.

بازار ده خیلی قشنگه با درهای چوبی و شیشه های خاک گرفته. یه کتاب فروشی هست که خیلی کتاب های جالبی داره، کتابهای قدیمی و جدید، حتی کتاب های انگیسی...

ولی این شهرنشین های...اینجا هم عادت هاشون رو با خودشون آوردن. با خودم 50-60 سال پیش ماسوله رو تصور می کنم که هیچ توریستی اینجا رو نمی شناخت. تو مغازه هاش نوار منصور و مدرن تاکینگ نمی ذاشتن و سبدهای دست سازشون رو به قیمت خونشون حساب نمی کردن. اون وقتی که قهوه چی ماسوله مهمون ها رو هم کنار پیرمردهای ده می نشوند و براشون چائی داغ می آورد.

ولی با تمام این حرف ها باز هم ماسوله یک دنیاست. وقتی صبح زود توی یه خونه دهاتی از خواب بیدار میشی و بوی جنگل رو احساس میکنی، وقتی سرت رو از پنجره بیرون می بری و مه رو می بینی که تا پائین ده رو سفید کرده، وقتی زنهای ده رو می بینی که مشغول نون پختن هستند، اون وقت که دلت می خواد بری بشینی لب پنجره، پاهات رو از پنجره آویزون کنی، سرت رو به لبه دیوار تکیه بدی و بوی جنگل رو تا ته سینت فرو بدی و برای دختر بچه ها از اون بالا دست تکون بدی و احساس کنی اگه بخوای همین الآن از همین جا می تونی پرواز کنی. اون پائین صدای رودخونه، اون بالا مه که از جنگل آروم آروم بالا می ره...

ماسوله هتل جهانگردی هم داره ولی وقتی می تونی بری توی یه خونه بخوابی که صاحبخونه شب بهت لحاف های خودشون رو بده و صبح زود برات نون تازه و سرشیر محلی بیاره، مگه مغز آدم عیب داره که بره هتل!

سوغاتی های ماسوله خیلی خوشگلن. یکجور عروسک های کوچولو دارن که با کاموا می بافنشون و یک دمپائی هاییکه روشون منگوله داره. همشون رنگی رنگی هستن. صنایع دستی مردم هرجا دقیقاَُ عین خودشون می مونه، سوغاتی های ماسوله هم درست عین مردمش است: ساده و شاد.

           بزرگترين و قديمي ترين پنجره كشويي ( ارسي ) ( مسجد قنبر آباد )در جهان

«شهرك چشمه‌سارهاي شفاف» «روستاي پلكاني» «شهرك ستارگان روشن» «روستاي آبشارهاي غلتان»؛ اين روستاي مسحوركننده در 36 كيلومتري شهر فومن در استان گيلان واقع است. جادة‌ با صفايي كه در ميان شاليزارهاي سبز و خرم و جنگلهاي انبوه و سر به فلك كشيده از دو سر احاطه شده است ماسوله را از شرق به فومن و به دنياي خارج ارتباط مي‌دهد.

اگر از كنار بستر مواج و خروشان «ماسوله رودخان» كه از ستيغ كوهستانهاي ييلاقي ماسوله سرچشمه گرفته و از پايين روستا مي‌‌گذرد به تماشا بايستي طبيعت زيباي ماسوله در نيمه نخستين سال، با طراوت و سرسبز است، مثل تكه‌هاي زمرد، و در نيمة دوم سال، مانند قطعاتي از طلاي ناخالص، لابه‌لاي بناهاي قديمي و چشمگير آن مي‌درخشد و منظره‌اي بس دلپذيري و رويايي به آن مي‌بخشد. روستا متشكل از چهار قسمت به نامهاي «محلة خانه‌بر» «محله مسجدبر» «اسدمحله» و « كش سر» است كه در وسعتي به مساحت تقريبي صد و پنجاه هزار متر مربع رخ مي‌نمايد.

اختلاف ارتفاع از بلندترين نقطه تا پايين‌ترين سطح روستا قريب صدمتر بوده و همين مسئله موجب پيدايش نمايي بي‌نظير در معماري ماسوله است. بدين نحو كه گذرگاهها و معابر عمومي اكثراً همان بامهاي خانه‌هاست.به‌عبارت ديگر در ماسوله غالباً وقتي از كوچه‌اي گذر كني از روي بام چند خانه گذشته‌اي و ارتباط اين گذرگاهها، با وسيلة پله‌هاي سنگي است كه نماي كلي روستا را يكپارچه‌تر و زيباتر مي‌سازد.
خانه‌ها بيشتر دوطبقه و به ندرت يك و يا سه طبقه است. دالان، سياهچال، انبار، پله‌هاي بلندي كه طبقة همكف را به طبقة دوم مي‌پيوندد، «پشن» كه همان «توالت» باشد، هال كه به زبان محلي به آن «چغم» مي‌گويند،‌ اتاق نسبتاً‌ بزرگي كه محل پذيرايي ميهمان است، اتاق كوچكتري كه نشيمن‌گاه دائمي ساكنان خانه است، و «سومه» كه مقر زمستاني خانواده است به اضافه تالار كه عبارت از ايوان كوچكي است قسمتهاي يك خانه بزرگ و كامل را در ماسوله تشكيل مي‌دهد. خانه‌هاي كوچكتر ساده‌تر است و فضاي كمتري دارد. ماسوله‌‌اي خانه‌هاي خود را با خشت و سنگ و تيرهاي چوبي و سرخس وحشي مي‌ساختند. سرخس وحشي يا به زبان محلي «خَزف» به‌طور خودرو در ماسوله و اطراف آن به فراواني مي‌رويد و عايق آب است. اكثر ماسوله‌ايها سالي يك بار رو بناي خانه‌هاي خود را با گلي زرد و بام آن را با گل كبود كه هر دو از كنارة «ماسوله رودخان» به دست مي‌آيد اندود مي‌كنند.

ماسوله هم نزديك به درياست و هم قريب هزار و پنجاه متر از سطح دريا ارتفاع دارد و آب و هواي آن آميزه‌اي است از لطافت هواي كوهستاني و رطوبت هواي دريا.
بازار ماسوله كه مركز تجارت ماسوله است بازاري است بدون سقف با چند طبقه كه منظرة جنگل را روبه روي خود دارد با دكانهاي چموش‏دوزي، آهنگري، چاقوسازي، نانوايي، بقالي و ...
اعتقادات مذهبي مردم ماسوله را از وجود پنج امامزاده و 18 مسجد در سراسر روستا بهتر مي‌توان بازشناخت. در مورد علم باوري اين مردم كافي است بدانيم كه از دير باز داراي چنان فرهنگ اجتماعي درخاشاني بوده‌اند كه در استان گيلان بعد از شهر رشت در روستاي ماسوله مدرسه ايجاد شده است

نقش ماسوله و ماسوله‌ايها در نهضت جنگل